Η άσκηση αρμοδιοτήτων σχετικών με, πολεοδομικές μελέτες, θέματα, ρυθμίσεις, τοπικά και ειδικά χωρικά σχέδια και τοπογραφικών εφαρμογών και χαρτογραφικής τεκμηρίωσης, καθώς και η παροχή οδηγιών και κατευθύνσεων προς όλες τις πολεοδομικές και τεχνικές υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα σε σχετικά θέματα, στο πλαίσιο των εντολών των προϊσταμένων του.

Το Τμήμα Πολεοδομικών Θεμάτων και Εφαρμογών είναι αρμόδιο ιδίως για: I. Την εισήγηση στα αρμόδια Συμβούλια Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων όλων των Αποφάσεων έγκρισης εντοπισμένων τροποποιήσεων των εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, χρήσεων γης και όρων και περιορισμών δόμησης αυτών σε Ο.Τ. (εκτός ΒΟΔ) και την προώθηση της έκδοσης και δημοσίευσης των σχετικών αποφάσεων στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. II. Την εισήγηση μελετών για εγκρίσεις εντοπισμένων τροποποιήσεων ρυμοτομικών σχεδίων (εντός ζώνης 500 και προστατευόμενων περιοχών) και την προώθησή τους αρμοδίως για την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος. III. Τις αναστολές έκδοσης οικοδομικών αδειών και εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών εν όψει τροποποίησης σχεδίου. IV. Την άρση ρυμοτομικών απαλλοτριώσεων σε συμμόρφωση με δικαστικές αποφάσεις με τροποποίηση του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου και τον καθορισμό όρων και περιορισμών δόμησης σε εντοπισμένη κλίμακα καθώς και την προώθηση της έκδοσης και δημοσίευσης των σχετικών αποφάσεων στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. V. Την απόφαση καθορισμού όρων δόμησης σε αθλητικές εγκαταστάσεις ήσσονος σημασίας σε εκτός σχεδίου περιοχές. VI. Τη διαδικασία έγκρισης της κατ' εξαίρεση σύνταξης Μεμονωμένων πράξεων Εφαρμογής και την έκδοση απόφασης κύρωσής τους μετά από έλεγχο φακέλου και εκδίκαση ενστάσεων. VII. Τη διαδικασία κύρωσης Πράξεων ΠροσκύρωσηςΤακτοποίησης και Αναλογισμού Αποζημίωσης. VIII. Την απόφαση κύρωσης Πρωτοκόλλου Αδυνάτου Τακτοποίησης οικοπέδων σε εντός σχεδίου περιοχές. IX. Τις αποφάσεις εξαίρεσης από κατεδάφιση αυθαιρέτων, που δηλώθηκαν με ν. 410/1968, ν. 720/1977 και ν. 1337/1983. X. Τη διαδικασία κύρωσης μελετών πράξεων εφαρμογής των εγκεκριμένων πολεοδομικών σχεδίων. XI. Τον έλεγχο φακέλων και εισηγήσεις προς αρμόδιο ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. για ρυμοτομικά σχέδια εφαρμογής. XII. Την εισήγηση και έκδοση αποφάσεων άρσεων ασυμφωνίας με τροποποίηση ρυμοτομικού σχεδίου μικρής κλίμακας. XIII. Τις αποφάσεις κύρωσης διορθωτικών πράξεων εφαρμογής. XIV. Τις αποφάσεις κύρωσης ως είχαν, πράξεων εφαρμογής που κυρώθηκαν από αναρμόδια όργανα. XV. Τον έλεγχο και την έγκριση των τροποποιήσεων υψομετρικών μελετών.