Προγραμματίζει τα στάδια ελέγχου (ορισμός στόχου, μεθοδολογίας, διαδικασιών ελέγχου, των απαιτουμένων αποδεικτικών στοιχείων, κ.λ.π).
Συλλέγει και αξιολογεί τα διαθέσιμα και συλλεχθέντα στοιχεία ως προς την εγκυρότητα και τη νομιμότητα τους, με παράλληλο έλεγχο της αποτελεσματικής χρησιμοποίησης των οικονομικών και ανθρώπινων πόρων.
Εκπονεί, υπό τις οδηγίες του Προϊστάμενου του Τμήματος, τη στοχοθεσία και τα χρονοδιαγράμματα επίτευξης των υπηρεσιακών στόχων.
Ενημερώνει τον Προϊστάμενο του Τμήματος ή της Διεύθυνσης και εισηγείται σχετικά για τα τυχόν προβλήματα που παρουσιάζονται κατά την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας.
Αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της λειτουργίας του Τμήματος.
Επιθεωρεί και ελέγχει χώρους εργασίας για την εφαρμογή των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας για θέματα αρμοδιότητας της Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων
Συνεργάζεται με άλλες υπηρεσίες και ελεγκτικά σώματα στο πλαίσιο συγκρότησης μικτών κλιμακίων ελέγχου
Συνδράμει σε συμβουλευτικό επίπεδο και παρέχει σχετικές υποδείξεις και πληροφορίες προς τους εργοδότες και τους εργαζόμενους που αφορούν στην τήρηση των κείμενων διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας.
Εξετάζει κάθε καταγγελία και αίτημα που υποβάλλεται στο Τμήμα για την ορθή εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας.
Διαβιβάζει τις καταγγελίες στις αρμόδιες Περιφερειακές Υπηρεσίες ή στην Υπηρεσία Ειδικών Επιθεωρητών Εργασίας
Συντάσσει και εισηγείται έγγραφες απαντήσεις επί ερωτημάτων στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Τμήματος.
Ασκεί κάθε άλλη αρμοδιότητα σχετική με το αντικείμενο και την αποστολή του Τμήματος (άρθρο 2 του ν. 3996/2011).