Τα καθήκοντα του εμπειρογνώμονα ακτινοπροστασίας και ιατρικής φυσικής, καθώς και του επόπτη ακτινοπροστασίας, περιγράφονται αναλυτικά στο π.δ.101/2018 (ΦΕΚ.194/τ.Α/20.11.2018), στα άρθρα 34, 58 και 82-84 και στην Υ.Α. 32083/2022 (ΦΕΚ 1552/Β 4.4.2022) Τροποποίηση της υπ αρ. 45872/26.3.2019 κοινής υπουργικής απόφασης «Διαδικασίες κανονιστικού ελέγχου πρακτικών ιοντιζουσών ακτινοβολιών - αναγνώριση υπηρεσιών και εμπειρογνωμόνων» (Β 1103).

Ως εμπειρογνώμονας ακτινοπροστασίας παρέχει συμβουλές ακτινοπροστασίας σε διαφόρους τομείς της αρμοδιότητάς του, για θέματα που αφορούν την πρακτική: α) την εξέταση και τον έλεγχο των διατάξεων προστασίας και των οργάνων μέτρησης, β) την προκαταρκτική ανασκόπηση των σχεδίων των εγκαταστάσεων από την άποψη της ακτινοπροστασίας, γ) την αποδοχή σε λειτουργία, από την άποψη της ακτινοπροστασίας, των νέων πηγών ακτινοβολίας ή των πηγών που έχουν υποστεί τροποποίηση, δ) τον περιοδικό έλεγχο της αποτελεσματικότητας των μέσων και τεχνικών προστασίας, ε) τη συστηματική βαθμονόμηση των οργάνων μέτρησης και τον συστηματικό έλεγχο της καλής κατάστασης λειτουργίας τους και της ορθής χρήσης τους. Είναι υπεύθυνος για τη συστηματική δοσιμέτρηση των εργαζόμενων κατηγορίας Α, βάσει ατομικών μετρήσεων που εκτελούνται από υπηρεσία δοσιμετρίας.

Επίσης, ως εμπειρογνώμονας ακτινοπροστασίας: 1. Παρέχει κατάλληλες συμβουλές στον οργανισμό σχετικά με τη συμμόρφωση με τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις, όσον αφορά την επαγγελματική έκθεση και την έκθεση του κοινού. 2. Οι συμβουλές του καλύπτουν, στον βαθμό που κατά περίπτωση απαιτείται, τα ακόλουθα θέματα, χωρίς όμως να περιορίζονται σε αυτά: α) βελτιστοποίηση και θέσπιση κατάλληλων περιοριστικών επιπέδων δόσης, β) μελέτες νέων εγκαταστάσεων και αποδοχή για θέση σε λειτουργία νέων ή τροποποιημένων πηγών ακτινοβολίας αναφορικά με οποιουσδήποτε τεχνικούς ελέγχους, σχεδιαστικά χαρακτηριστικά, χαρακτηριστικά ασφάλειας και διατάξεις προειδοποίησης που σχετίζονται με την ακτινοπροστασία, γ) ταξινόμηση των ελεγχόμενων και επιβλεπόμενων περιοχών, δ) ταξινόμηση των εργαζομένων, ε) προγράμματα παρακολούθησης του χώρου εργασίας και των εργαζομένων και τη σχετική ατομική δοσιμέτρηση, στ) κατάλληλα όργανα παρακολούθησης της ακτινοβολίας, ζ) διασφάλιση της ποιότητας, η) πρόγραμμα περιβαλλοντικής παρακολούθησης, θ) διαδικασίες πρόληψης ατυχημάτων και συμβάντων, ι) ετοιμότητα και απόκριση σε καταστάσεις έκθεσης έκτακτης ανάγκης, ια) προγράμματα κατάρτισης και εκ νέου κατάρτισης των εκτιθέμενων εργαζομένων, ιβ) διερεύνηση και ανάλυση των ατυχημάτων και συμβάντων και κατάλληλες διορθωτικές ενέργειες, ιγ) συνθήκες απασχόλησης εγκύων και γαλουχουσών εργαζομένων, ιδ) προετοιμασία της κατάλληλης τεκμηρίωσης όπως εκ των προτέρων αξιολογήσεων κινδύνου και γραπτών διαδικασιών.

Ως εμπειρογνώμονας ιατρικής φυσικής: 1. Ενεργεί ή παρέχει εξειδικευμένες συμβουλές, κατά περίπτωση, επί θεμάτων που αφορούν τη φυσική των ακτινοβολιών. 2. Ανάλογα με τις ιατρικές ακτινικές πρακτικές αναλαμβάνει την ευθύνη της δοσιμετρίας, συμπεριλαμβανομένων των φυσικών μετρήσεων για την εκτίμηση της δόσης που δέχεται ο ασθενής και τα άλλα άτομα που υποβάλλονται σε ιατρική έκθεση, παρέχει συμβουλές για τον ιατρικό ακτινικό εξοπλισμό και ιδίως συμβάλλει στα εξής: α) στη βελτιστοποίηση της προστασίας ασθενών και άλλων ατόμων που υποβάλλονται σε ιατρική έκθεση από την ακτινοβολία, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής και χρήσης διαγνωστικών επιπέδων αναφοράς, β) στον σχεδιασμό και την εκτέλεση της διασφάλισης της ποιότητας του ιατρικού ακτινικού εξοπλισμού, γ) στον έλεγχο αποδοχής του ιατρικού ακτινικού εξοπλισμού, δ) στην κατάρτιση των τεχνικών προδιαγραφών για τον ιατρικό ακτινικό εξοπλισμό και τον σχεδιασμό των εγκαταστάσεων, ε) στην επιτήρηση των ιατρικών ακτινικών εγκαταστάσεων, στ) στην ανάλυση περιστατικών που συνεπάγονται ή ενδεχομένως συνεπάγονται ιατρική έκθεση λόγω ατυχήματος ή ακουσίως, ζ) στην επιλογή του απαιτούμενου εξοπλισμού για την εκτέλεση μετρήσεων ακτινοπροστασίας, η) στην κατάρτιση των ιατρών και άλλου προσωπικού στις σχετικές πτυχές της ακτινοπροστασίας. 3. Σε ιατρικές ακτινικές πρακτικές εμπλέκεται εμπειρογνώμονας ιατρικής φυσικής, ο βαθμός εμπλοκής του οποίου είναι ανάλογος του ακτινικού κινδύνου που ενέχει η πρακτική. Ειδικότερα: αα) σε ακτινοθεραπευτικές πρακτικές, πέραν των τυποποιημένων θεραπευτικών πρακτικών πυρηνικής ιατρικής, απαιτείται η ενεργός συμμετοχή εμπειρογνώμονα ιατρικής φυσικής, ββ) σε τυποποιημένες θεραπευτικές πρακτικές πυρηνικής ιατρικής καθώς και σε υψηλών δόσεων πρακτικές ακτινοδιαγνωστικής και επεμβατικής ακτινολογίας συμμετέχει εμπειρογνώμονας ιατρικής φυσικής, γγ) σε άλλες ιατρικές ακτινικές πρακτικές που δεν καλύπτονται από τις υποπεριπτώσεις αα και ββ συμμετέχει εμπειρογνώμονας ιατρικής φυσικής, με βάση την αρχή της κλιμακούμενης προσέγγισης, ώστε να παρέχει συμβουλές και οδηγίες σε ζητήματα σχετικά με την ακτινοπροστασία κατά την ιατρική έκθεση.

Ως επόπτης ακτινοπροστασίας: 1. Είναι υπεύθυνος για την επιτήρηση ή την εκτέλεση καθηκόντων ακτινοπροστασίας εντός του οργανισμού για τις πρακτικές που υπόκεινται σε έγκριση (καταχώριση ή αδειοδότηση). 2. Ανάλογα με τη φύση της πρακτικής έχει την ευθύνη για τα ακόλουθα: α) να εξασφαλίζει ότι η εργασία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες εκτελείται σύμφωνα με τις απαιτήσεις καθορισμένων διαδικασιών ή τοπικών κανόνων, β) να εποπτεύει την εφαρμογή του προγράμματος παρακολούθησης του χώρου εργασίας, γ) να τηρεί κατάλληλα αρχεία για όλες τις πηγές ακτινοβολίας, δ) να εκτελεί περιοδικές αξιολογήσεις της κατάστασης των αντίστοιχων συστημάτων ασφάλειας και προειδοποίησης, ε) να εποπτεύει την εφαρμογή του προγράμματος ατομικής παρακολούθησης, στ) να εποπτεύει την εφαρμογή του προγράμματος παρακολούθησης της υγείας, ζ) να ενημερώνει τους νέους εργαζομένους καταλλήλως για τους τοπικούς κανόνες και τις διαδικασίες, η) να παρέχει συμβουλές και σχόλια επί των σχεδίων εργασίας, θ) να καταρτίζει σχέδια εργασίας, ι) να υποβάλλει, ιεραρχικά, αναφορές στη διοίκηση, ια) να συμμετέχει στους μηχανισμούς πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης σε καταστάσεις έκθεσης έκτακτης ανάγκης, ιβ) να παρέχει πληροφορίες και κατάρτιση στους εκτιθέμενους εργαζομένους.

Ο Εμπειρογνώμονας Ακτινοπροστασίας, ο Εμπειρογνώμονας Ιατρικής Φυσικής και ο Επόπτης Ακτινοπροστασίας, δύναται να είναι το ίδιο φυσικό πρόσωπο (ΠΔ 101/2018 άρθρο 84 παρ. 4).

Ο Ακτινοφυσικός συμμετέχει σε όλες τις διαδικασίες όπως αυτές ορίζονται στο καθηκοντολόγιο του εμπειρογνώμονα ιατρικής φυσικής , του εμπειρογνώμονα ακτινοπροστασίας και του επόπτη ακτινοπροστασίας, υπό την επίβλεψη αυτών.

Προετοιμάζει επιθεωρήσεις/ελέγχους.

Αναπτύσσει, παρακολουθεί και συνθέτει εκθέσεις εκτέλεσης των προγραμμάτων επιθεωρήσεων/ελέγχων.

Σχεδιάζει και υλοποιεί δράσεις κατάρτισης και επιμόρφωσης.