Η άσκηση αρμοδιοτήτων σχετικών με, πολεοδομικές μελέτες, θέματα, ρυθμίσεις, τοπικά και ειδικά χωρικά σχέδια και τοπογραφικών εφαρμογών και χαρτογραφικής τεκμηρίωσης, καθώς και η παροχή οδηγιών και κατευθύνσεων προς όλες τις πολεοδομικές και τεχνικές υπηρεσίες του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα σε σχετικά θέματα, στο πλαίσιο των εντολών των προϊσταμένων του.
1. Διαχείριση αιτημάτων έγκρισης πολεοδομικών μελετών, μελετών σημειακών τροποποιήσεων εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, μελετών οριοθέτησης, μελετών καθορισμού ειδικών ρυθμίσεων (όρων και περιορισμών δόμησης, χρήσεων γης κλπ.) σε παραδοσιακούς οικισμούς στην περιοχή αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.
2. Προώθηση της διαδικασίας έκδοσης Υπουργικής Απόφασης: α) για την αναστολή έκδοσης αδειών δόμησης, κάθε εργασίας ανέγερσης νέων κτιρίων, κατεδάφισης, προσθήκης, αλλαγής εξωτερικής εμφάνισης υφιστάμενων κτιρίων και διαμόρφωσης των κοινόχρηστων χώρων σε παραδοσιακούς οικισμούς ή τμήματά τους, ή σε μεμονωμένα ακίνητα εντός αυτών στην περιοχή αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και β) για την επιβολή όρων για την εκτέλεση των παραπάνω εργασιών, με σκοπό τη σύνταξη πολεοδομικής μελέτης ή και ειδικού κανονισμού δόμησης.
3. Επίβλεψη πολεοδομικών μελετών, μελετών οριοθέτησης και μελετών καθορισμού ειδικών ρυθμίσεων (όρων και περιορισμών δόμησης, χρήσεων γης κλπ.) στην περίπτωση που η Δ/νση Περιβάλλοντος ασκεί τα καθήκοντα της Διευθύνουσας Υπηρεσίας.
4. Διαχείριση αιτημάτων έγκρισης μελετών ειδικών ρυθμίσεων που αφορούν τους περιορισμούς των ιδιοκτησιών, τις χρήσεις γης ή κτιρίων, τους όρους δόμησης ή τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες μέσα στους αρχαιολογικούς χώρους ή ιστορικούς τόπους που είναι ενεργοί παραδοσιακοί οικισμοί και βρίσκονται στην περιοχή αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.
5. Διαχείριση αιτημάτων έγκρισης μελετών προσωρινής οριοθέτησης παραδοσιακών οικισμών που ενσωματώνουν ή αποτελούν τμήματα αρχαιολογικών χώρων ή ιστορικών τόπων, όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 12 του ν.3028/2002 και θεσμοθετούνται με κοινή απόφαση των Υπουργών Ναυτιλίας και Αιγαίου και Πολιτισμού και Αθλητισμού.
6. Διενέργεια αυτοψιών για τα καθήκοντα που περιγράφονται στις παραγράφους 1 έως 5.
7. Σύνταξη εισηγητικών εκθέσεων προς το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων Αιγαίου ή το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Αιγαίου για την έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων που αφορούν τον καθορισμό στο χώρο ευθύνης της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής των ορίων και των όρων και περιορισμών δόμησης, καθώς και την έγκριση, τροποποίηση ή αναθεώρηση σχεδίων πόλεων και πολεοδομικών μελετών χαρακτηρισμένων ως παραδοσιακών.
8. Σύνταξη σχεδίων των παραπάνω Προεδρικών Διαταγμάτων και αποστολή τους στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να κριθεί αν τα εν λόγω σχέδια Προεδρικών Διαταγμάτων προτείνονται νομίμως.
9. Αποστολή των παραπάνω σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων μετά τη θετική γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για υπογραφή και κατόπιν αυτού αποστολή τους Εθνικό Τυπογραφείο για δημοσίευσή τους σε Φύλλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης.
10. Ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών και των ενδιαφερομένων σχετικά με τη δημοσίευση των παραπάνω Προεδρικών Διαταγμάτων και Υπουργικών Αποφάσεων.
11. Προώθηση της διαδικασίας έκδοσης Υπουργικής Απόφασης για τον καθορισμό περιοχών εντός παραδοσιακών οικισμών στο χώρο ευθύνης της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, εντός των οποίων οι αιτούμενες άδειες κατεδάφισης υποχρεωτικά παραπέμπονται στο οικείο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής.
12. Σύνταξη σχεδίων Υπουργικών Αποφάσεων για τα καθήκοντα που περιγράφονται στις παραγράφους 2, 5 και 11.
13. Γνωμοδότηση για την έγκριση ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ σε περιοχές που περιλαμβάνουν παραδοσιακούς οικισμούς στο χώρο ευθύνης της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.
14. Απαντήσεις σε ερωτήματα βουλευτών στα πλαίσια του Κοινοβουλευτικού Ελέγχου.