Προγραμματίζει τα στάδια ελέγχου (ορισμός στόχου, μεθοδολογίας, διαδικασιών ελέγχου, των απαιτουμένων αποδεικτικών στοιχείων, κ.λ.π).

Συλλέγει και αξιολογεί τα διαθέσιμα και συλλεχθέντα στοιχεία ως προς την εγκυρότητα και τη νομιμότητα τους, με παράλληλο έλεγχο της αποτελεσματικής χρησιμοποίησης των οικονομικών και ανθρώπινων πόρων.

Συνδράμει στην επίλυση διαφορών μέσω διοικητικών και νομικών μέτρων και συμβιβασμών. Συμβάλλει στην αξιολόγηση του κανονιστικού πλαισίου. Συντονίζει και παρακολούθεί την καλή λειτουργία της Διεύθυνσης και των τοπικών Τμημάτων της και υποστηρίζει το έργου τους με σκοπό την αποτελεσματική λειτουργία τους, με τη συνεργασία με λοιπές Υπηρεσίες, την παροχή συμβουλών και υποδείξεων, την εξασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας και τη συνδρομή για την αρτιότερη επιθεώρηση των επιχειρήσεων της περιοχής τους. Διενεργεί επιθεωρήσεις και ελέγχους όλο το 24ωρο για την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας της σχετικής με το αντικείμενο της Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων σε όλη την περιοχή αρμοδιότητας της Διεύθυνσης, παρέχει υποδείξεις προς τους εργοδότες για την ορθή εφαρμογή των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας και επιβάλλει τις προβλεπόμενες κυρώσεις στους παραβάτες. Συμβάλλει στην τήρηση δυναμολογίου προσωπικού των τμημάτων της περιοχής ευθύνης της Διεύθυνσης καθώς και μεριμνάγια την τήρηση βοηθητικού Μητρώου (φακέλων) με τις μεταβολές της υπηρεσιακής κατάστασης του προσωπικού αυτών. Μεριμνά για τον σχεδιασμό ή τη διενέργεια διαδικαστικών ενεργειών για την ανάθεση προμηθειών, αγαθών, έργων, μελετών και υπηρεσιών δημοσίων συμβάσεων και η υπογραφή συμβάσεων κατά την έννοια των περ. 5, 6, 8 και 9 της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 4412/2016 (Α 147). Πραγματοποιεί δειγματοληψίες και αναλύσεις δειγμάτων από τους χώρους εργασίας, λαμβάνει φωτογραφιες και μαγνητοσκοπήσεις, καθώς και πραγματοποιεί μετρήσεις επιβλαβών φυσικών, χημικών και βιολογικών παραγόντων στο περιβάλλον εργασίας, με σκοπό τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, καθώς και τον εντοπισμό νέων και αναδυόμενων κινδύνων που προκαλούνται από την εισαγωγή νέων τεχνολογιών και τις αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας. Μεριμνά για την εκπόνηση των τεχνικών προδιαγραφών για τον απαιτούμενο εξοπλισμό του Τμήματος καθώς και η παρακολούθηση των αναγκών του Τμήματος σε τεχνικά μέσα και όργανα και η εισήγηση για την ανανέωση, συμπλήρωση, συντήρηση και διακρίβωση αυτών. Συνεργάζεται, με το αρμόδιο τμήμα της Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ιδίως μέσω της παροχής στοιχείων, ανταλλαγής τεχνογνωσίας και συγκρότησης κοινών κλιμακίων μετρήσεων. Προγραμματιζει και παρακολούθεί την ελεγκτική δράση των Τμημάτων της Διεύθυνσης. Μεριμνά για τη συγκέντρωση, αξιολόγηση και υποβολή στατιστικών στοιχείων των τμημάτων της περιοχής ευθύνης της Διεύθυνσης, στο Τμήμα Αξιοποίησης Δεδομένων, Επιμόρφωσης και Υποστήριξης του έργου των Επιθεωρητών Εργασιακών Σχέσεων της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Συντονισμού ΕΕΣ της Επιθεώρησης Εργασίας. Συντάσσει σχέδια αποφάσεων για τις οποίες έχει μεταβιβαστεί αρμοδιότητα υπογραφής στον προϊστάμενο της Περιφεριακής Διέυθυνσης. Εκπροσωπεί την υπηρεσία με εξουσιοδότηση προισταμένου κατά την εκδίκαση σε πρώτο βαθμό των προσφυγών κατά των πράξεων επιβολής προστίμων της Υπηρεσίας. Ασκεί κάθε άλλη αρμοδιότητα συναφή με το αντικείμενο και την αποστολή του Τμήματος (άρθρο 2 του ν. 3996/2011, άρθρο 103 του ν. 4808/2021 και σε κάθε άλλη διάταξη της κείμενης νομοθεσίας).