Χειρίζεται θέματα που αφορούν σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και ιστορικούς τόπους, που χρονολογούνται ως τον 4ο αιώνα μ.Χ., καθώς και σε μουσεία ή αρχαιολογικές συλλογές αναφερόμενα στις αντίστοιχες χρονικά περιόδους.
Πραγματοποιεί αρχαιολογική και μουσειολογική έρευνα και επεξεργάζεται και δημοσιεύει σχετικές επιστημονικές αναφορές και εργασίες
Καταγράφει, τεκμηριώνει και μελετά τα κινητά και ακίνητα μνημεία της επικράτειας και τηρεί τα σχετικά αρχεία. Ειδικότερα, εξετάζει, μελετά και τεκμηριώνει τα υλικά κατάλοιπα, μνημεία και έργα τέχνης με τα μεθοδολογικά εργαλεία της μουσειολογίας συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην ολοκληρωμένη θεώρησή τους.
Προγραμματίζει, εκπονεί και εκτελεί αρχαιολογικές μελέτες και έργα δι΄αυτεπιστασίας για την εκπόνηση και εφαρμογή μουσειολογικών μελετών και την έκθεση των αρχαίων αντικειμένων. Επίσης, αναλαμβάνει δράσεις για το σχεδιασμό, την οργάνωση και την παρουσίαση αρχαιολογικών, περιοδικών ή μονίμων, εκθέσεων, σε συνεργασία με τα λοιπά τμήματα του Μουσείου και τις αρμόδιες Διευθύνσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας.
Μεριμνά για τη διατήρηση, την αποτροπή της καταστροφής, της αλλοίωσης και γενικά κάθε άμεσης και έμμεσης βλάβης στην αρχαιολογική κληρονομιά, καθώς και την προστασία του περιβάλλοντος των αρχαιολογικών χώρων και μνημείων και εν γένει του πολιτιστικού τοπίου της χώρας
Συμβάλλει στην αποτροπή της παράνομης ανασκαφής και διακίνησης αρχαιοτήτων
Διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών στην αρχαιολογική κληρονομιά και προωθεί δράσεις για την ανάδειξη και την ένταξή της στη σύγχρονη ζωή συνεισφέροντας στην παιδεία, την αισθητική αγωγή και την ευαισθητοποίηση τους
Συμμετέχει στη διαμόρφωση των αναπτυξιακών πολιτικών της χώρας σε ό,τι αφορά στην εφαρμογή της προστασίας της αρχαιολογικής κληρονομιάς και παρέχει τις απαραίτητες αδειοδοτήσεις.
Διαχειρίζεται διοικητικά θέματα που άπτονται της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, και της εν γένει εύρυθμης λειτουργίας της Υπηρεσίας του
Προετοιμάζει τους φακέλους για την εισαγωγή των θεμάτων στο οικείο Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων και συντάσσει προτάσεις προς τις οικείες Διευθύνσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας για την εισαγωγή θεμάτων στα κεντρικά γνωμοδοτικά όργανα, όπως ορίζει η κείμενη νομοθεσία
Παρέχει, εφόσον του ανατεθεί, η επιστημονική υποστήριξη στη Γραμματεία των Κεντρικών ή Τοπικών Συμβουλίων του ΥΠΠΟΑ
Εποπτεύει τις έρευνες των επιστημονικών, ερευνητικών και εκπαιδευτικών οργανισμών της ημεδαπής και των αλλοδαπών αρχαιολογικών σχολών και ινστιτούτων, που είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα, καθώς και των Επιστημονικών Επιτροπών για τη μελέτη και εκτέλεση έργων
Εισηγείται και συντάσσει διοικητικά έγγραφα που άπτονται των αρμοδιοτήτων της Υπηρεσιακής μονάδας, εφαρμόζοντας την κείμενη νομοθεσία.