Η άσκηση των αρμοδιοτήτων σχετικά με την παρακολούθηση της υλοποίησης εκπονούμενων μελετών χωρικού σχεδιασμού (πολεοδομικού και χωροταξικού), η σύνταξη προτύπων, προδιαγραφών και η παροχή κατευθύνσεων για τον έλεγχο του δομημένου περιβάλλοντος.
Προγραμματισμός διενέργειας ελέγχου-αυτοψιών αυθαίρετων κτισμάτων, βάσει των εισερχόμενων αναφορών-καταγγελιών πολιτών και υπηρεσιών.
Διενέργεια ελέγχου αυθαιρέτων κτισμάτων και σύνταξη εκθέσεων αυτοψίας.
Επιβολή διακοπής οικοδομικών εργασιών, σε περίπτωση μη τήρησης των προβλεπομένων.
Υποβολή εισηγήσεων στο ΣΥΠΟΘΑ σε περίπτωση κατάθεσης ενστάσεων κατά των συνταχθέντων εκθέσεων αυτοψίας αυθαιρέτων κατασκευών της Υπηρεσίας.
Ενημέρωση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης όταν έχει τελεσιδικίσει μια υπόθεση αυθαιρέτου και έχει κριθεί οριστικά κατεδαφιστέο, για τις περαιτέρω ενέργειες κατεδάφισης αυτού.
Έκδοση αποφάσεων επιβολής, συμψηφισμού, αναστολής ή διαγραφής βεβαιωθέντων προστίμων για αυθαίρετες κατασκευές, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Εξυπηρέτηση των πολιτών που προσέρχονται στο Τμήμα (ενημέρωση για υποθέσεις τους, παροχή πληροφοριών επί θεμάτων αυθαιρέτων, κ.λ.π.).
Ενημέρωση ηλεκτρονικά της Ειδικής Υπηρεσίας Επιθεωρητών Δόμησης και Ενέργειας (ΕΥΕΔΕΝ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) για την ορισθείσα ημερομηνία ολοκλήρωσης του κάθε σταδίου του έργου που δηλώθηκε από τον Γενικό Επιβλέποντα του έργου, ώστε να οριστεί ο Ελεγκτής Δόμησης.
Ενημέρωση του κυρίου του έργου και του επιβλέποντα μηχανικού για τη συνέχιση των εργασιών, σύμφωνα με το πόρισμα που συντάσσεται από τον Ελεγκτή Δόμησης, σε περίπτωση που δεν διαπιστωθούν παραβάσεις.
Επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων, σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων, σύμφωνα με το πόρισμα του Ελεγκτή Δόμησης.
Επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων, σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων, σύμφωνα με το πόρισμα του Ελεγκτή Δόμησης
Αποστολή αντιγράφου της πράξης, στην οποία επισυνάπτεται το πόρισμα του Ελεγκτή Δόμησης στο κύριο του έργου, τον Επιβλέποντα Μηχανικό και την αρμόδια Αστυνομική Αρχή, για διακοπή των οικοδομικών εργασιών και παρακολούθηση της τήρησης της διακοπής.
Αντιμετώπιση των ασκήσεων προσφυγής κατά των πορισμάτων των Ελεγκτών Δόμησης και των πράξεων ή παραλείψεων των οργάνων της Υπηρεσίας.
Έκδοση Πιστοποιητικού Ελέγχου Κατασκευής (Π.Ε.Κ.) μετά την τελευταία αυτοψία και ενημέρωση ηλεκτρονικά της αρμόδιας υπηρεσίας του ΥΠΕΚΑ και του κυρίου του έργου για την διατύπωση τυχόν αντιρρήσεων.
Επιβολή διακοπής οικοδομικών εργασιών, αν υποβληθεί δήλωση παραίτησης του επιβλέποντα μηχανικού
Έλεγχος φακέλων και εκτέλεση της απαιτούμενης διαδικασίας για οριστική εξαίρεση (φάση Γ) από κατεδάφιση αυθαιρέτων κατασκευών που δηλώθηκαν με Ν.720/77, Ν.1337/83 και μικροπαραβάσεων του Ν.1512/85.
Εξυπηρέτηση των πολιτών που προσέρχονται στο Τμήμα (παροχή πληροφοριών επι θεμάτων επικινδύνων κτισμάτων κ.λ.π.).
Εφαρμόζει τη διαδικασία για την ηλεκτροδότηση κατασκευών σε κοινόχρηστους χώρους και (όπου από το νόμο προβλέπεται) οικοπέδων (χωρίς κτίσματα) για επαγγελματική χρήση.
Θεωρεί την οικοδομική άδεια ή άδεια δόμησης για τη σύνδεση με τα δίκτυα κοινής ωφέλειας, μετά την έκδοση του Πιστοποιητικού Ελέγχου Κατασκευής (Π.Ε.Κ.) και την υποβολή από τον ιδιοκτήτη αίτησης και αφού έχουν ελεγχθεί τα αποδεικτικά κατάθεσης αμοιβών και κρατήσεων των επιβλέψεων των μηχανικών.
Θεωρεί οικοδομικές άδειες ή άδειες δόμησης για συνδέσεις με τα δίκτυα Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας (Ω.Κ.Ο.).
Εξυπηρέτηση των πολιτών που προσέρχονται στο Τμήμα (ενημέρωση για υποθέσεις τους).
Συμμετοχή σε ομάδες εργασίας και επιτροπές που ορίζονται με απόφαση Δημάρχου, Δημοτικού Συμβουλίου ή Οικονομικής Επιτροπής, για την αντιμετώπιση ειδικών εργασιών ή την παραλαβή τεχνικών εργασιών-έργων ή προμηθειών, οι οποίες απορρέουν από τις τρέχουσες ενέργειες και υποχρεώσεις του Δήμου σε εφαρμογή της ισχύουσας Νομοθεσίας.